مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی

مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی

مناسب‌ترین نظام‌های کشت مخلوط پس از برداشت برنج در شالیزارهای استان گیلان

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان
بخش تحقیقات اصلاح و تهیه بذر، مؤسسه تحقیقات برنج کشور، رشت، ایران.
10.22047/srjasnr.2025.218189
چکیده
     با افزایش جمعیت جهان و تخریب منابع طبیعی، رویکردهای نوین و پایدار برای تضمین امنیت غذایی ضروری است. کشت مخلوط با افزایش عملکرد در واحد سطح راهکار موثری در توسعه پایدار کشاورزی است. پس از برداشت برنج4، بیشتر شالیزارهای استان‌های شمالی کشور بی‌استفاده باقی می‌مانند و کشت مخلوط به‌عنوان کشت دوم می‌تواند به افزایش بهره‌وری و درآمد کشاورزان کمک کند. از این­رو، بررسی‌ای مروری-توصیفی در مورد کشت مخلوط پس از برداشت برنج انجام شد. جمع‌آوری داده‌های بررسی حاضر از راه جستجوی مقاله‌ها در پایگاه‌های اطلاعاتی شامل ایران داک، Google Scholar، SID، ResearchGate و ScienceDirect بود. نتایج نشان داد که کشت مخلوط لوبیا با ترب و سیر با کاهو می‌تواند به ‌عنوان کشت دوم پس از برداشت برنج در شالیزار مورد استفاده قراربگیرد. همچنین، دیگر کشت­های مخلوط با گیاهان علوفه‌ای از جمله جو با شبدر، تریتیکاله با شبدر، تریتیکاله با ماشک ‌علوفه‌ای، تریتیکاله با کلزا، تریتیکاله با جو و جو با ماشک ‌علوفه‌ای ازقابلیت زیادی برای تولید علوفه در شالیزارهای استان‌های شمالی کشور برخوردار هستند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Best Intercropping Systems after Rice Harvesting in Paddy Fields of Guilan Province

نویسندگان English

Mohammad Rabiee
Sajjad Shaker kouhi
Department of Agronomy and Plant Breeding, Rice Research Institute, Rasht, Iran.
چکیده English

     As the global population increases and natural resources destruction, new and sustainable approaches are necessary to ensure food security. Intercropping is an effective strategy for sustainable agriculture development via increasing the yield per unit area. Most of the paddy fields of northern provinces are left unused after rice harvesting. Intercropping systems as second cultivation in paddy field can help to increase productivity and farmers income. Therefore, a review study was conducted on the intercropping systems after harvesting rice in paddy field. Data for the present study was collected through searching articles in databases, including IranDoc, Civilica, SID, Google Scholar, ResearchGate and ScienceDirect. The results indicated that the intercropping of beans with radish and garlic with lettuce can be used as a second cultivation after rice harvesting in paddy fields. Similarly, intercropping systems based on forage crops, including barley with clover, triticale with clover, triticale with forage vetch, triticale with rapeseed, triticale with barley and barley with forage vetch have a high potential for forage production in the paddy fields of northern provinces.

کلیدواژه‌ها English

Forage vetch
Forage yield
Land equivalent ratio
Second cultivation
Triticale
آملی، ناهید. (1388). بررسی کشت مخلوط سیر و کاهو پس از برداشت برنج در اراضی شالیزاری مازندران. مقاله منتشر شده در ششمین کنگره علوم باغبانی ایران، دانشگاه گیلان (ص. 271-273). گیلان: دانشگاه گیلان.
ارزانی، حسین. (1391). کیفیت علوفه و نیاز روزانه دام چرا کننده از مرتع. چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تهران: 278 صفحه.
تبریزی، علی‌اکبر؛ نورمحمدی، قربان؛ و مبصر، حمیدرضا. (1394). تأثیر نظام‌های مختلف کشت بر حاصلخیزی خاک شالیزار. نشریه علمی پژوهشی اکوفیزیولوژی گیاهان زراعی، 2(34)، 191-202.
جیلانی، مهرداد؛ عجم‌نوروزی، حسین؛ ربیعی، محمد. (1395). ارزیابی نسبت‌های مختلف کشت جو و ماشک در بستر مختلف کاشت از نظر عملکرد کیفی و شاخص‌های سودمندی. مقاله منتشر شده در دومین کنگره بین‌المللی و چهاردهمین کنگره ملی علوم زراعت و اصلاح نباتات ایران، گیلان: دانشگاه گیلان.
چابک، خلیل. (1390). بررسی عملکرد علوفه و تعیین  LERدر نسبت‌های کشت مخلوط شبدر برسیم و تریتیکاله. (گزارش نهایی). مازندران: مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران.
ربیعی، محمد. (1394). بررسی اثرات کمی و کیفی کشت مخلوط لگوم‌های علوفه‌ای یکساله با گرامینه‌ها درکشت دوم در اراضی شالیزاری. (گزارش نهایی). رشت: موسسه تحقیقات برنج کشور.
ربیعی، محمد؛ شهدی کومله، عباس؛ فرحمندبندری، علینقی؛ جیلانی، مهرداد. (1391). مطالعه اثر نسبت‌های مختلف کاشت بر عملکرد علوفه در کشت مخلوط شبدر برسیم و جو در شالیزار. (گزارش نهایی). رشت: موسسه تحقیقات برنج کشور.
ربیعی، محمد؛ جیلانی، مهرداد؛ کریمی، شهرام. (1394). اثر مصرف کودهای نیتروژن و فسفر بر شاخص‌های برداشت و برخی صفات مهم زراعی گیاه تریتیکاله در منطقه گیلان. مجله به‌زراعی کشاورزی، 17(2)، 313-327.
ربیعی، محمد؛ فرح‌دهر، فاطمه. (1399). ارزیابی عملکرد و سودمندی کشت مخلوط لگوم‌های علوفه‌ای با گرامینه‌ها به‌عنوان کشت دوم در شالیزار. مجله تولیدات گیاهی دانشگاه اهواز، 34(3)، 363 -374.
ربیعی، محمد؛ مدرسی، مصطفی. (1400). زراعت کلزا به‌عنوان کشت دوم در شالیزار. انتشارات موسسه تحقیقات برنج کشور: 114 صفحه.
رمضانپور، محمدرضا؛ قربانی، حمیدرضا؛ رحمتیان، رضا. (1401). کشت مخلوط کلزا و تریتیکاله، راهکاری برای تولید علوفه در اراضی شالیزاری استان مازندران. علوفه و خوراک دام، 3(2)، 96-104.
شعبانپور، محمود؛ غلامی، فرشته؛ پیمان، حسین؛ ایران‌خواه، هاجر؛ رسولی، مینا. (1399). تأثیر چهار روش خاک‌ورزی بر برخی خصوصیات فیزیکی خاک و عملکرد شبدر برسیم (Trifolium alexandrinum L.) در کشت دوم زمین‌های شالیزاری. نشریه دانش آب و خاک، 30(4)، 133-144.
صفی‌خانی، سارا؛ چائی‌چی، محمدرضا؛ پوربابائی، احمدعلی. (1393). مطالعه اثر منابع کودی نیتروژن بر عملکرد علوفه شبدر برسیم (Trifolium alexandrinum L.) در کشت مخلوط افزایشی با ریحان (Ocimum basilicum L.) در شرایط اقلیمی کرج. نشریه بوم‌شناسی کشاورزی، 6(2)، 290-300.
نصیری، مرتضی؛ ربیعی، محمد. (1382). زراعت کلزا در شالیزار. انتشارات موسسه تحقیقات برنج کشور: 33 صفحه.
یوسفی، روح اله؛ حسینی چالشتری، مریم. (1399). دستورالعمل فنی تولید تریتیکاله به‌عنوان کشت دوم در اراضی شالیزاری (اقلیم گرم و مرطوب). موسسه تحقیقات برنج کشور، نشریه شماره 49.