مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی

مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی

نقش و جایگاه پژوهش‌های علوم اقتصادی، اجتماعی، ترویجی و مدیریتی در افزایش اثربخشی پژوهش‌های زیستی در زمینه‌های فنی و تخصصی بخش کشاورزی

نوع مقاله : مقاله مروری

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی مرکز آموزش امام خمینی
2 استاد گروه تکنولوژی آبادانی روستاها، دانشکدة مهندسی فناوری‌های نوین، پردیس علمی‌- تحقیقاتی ِدانشگاه شهید بهشتی
10.22047/srjasnr.2025.471593.1112
چکیده
در سال­های گذشته طرح­های زیست‌فناورانه در زمینه­های گوناگونی از توسعه کشور به­کاربرده شده­اند. این در­حالی است که توسعه کشاورزی، در گرو عامل‌های متعدد فنی از یک سو و ملاحظه‌های اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ترویجی از سوی دیگر است. نتیجه این وضعیت موجب شده است که با وجود سرمایه­گذاری­های کلان، دستاوردها در حد مورد انتظار نباشند. این نبود موفقیت بیشتر به دلیل نبود بررسی‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و آموزش­های ترویجی در راستای مدیریت بخش کشاورزی است. در این مقاله، ضمن مشخص کردن اهمیت و ضرورت پژوهش‌های اجتماعی و اقتصادی و همچنین مروری بر پیشینه پژوهش‌های اجتماعی روستایی در کشور، لزوم توجه به جنبه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و مدیریت مزرعه در افزایش اثربخشی پژوهش‌های فنی و تخصصی کشاورزی مورد توجه قرارگرفته است. صرف پژوهش در موضوع‌های زیستی و زیست‌فناوری در نبود پژوهش‌های همزمان در زمینه­های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و بی‌توجهی به آموزش اصول مدیریت مزرعه و آموزش‌های ترویجی، آسیب‌های مختلفی برای کشور در پی داشته­است. برخی از پیشنهادهای مقاله حاضر عبارتند از طرح و اجرای برخی از موضوع­های ویژه برای بررسی در پژوهش­های اجتماعی، روستایی و اقتصاد کشاورزی و مدیریت مزرعه، تغییر و تحول‌های جمعیتی و پژوهش‌های مسئله‌یابی و نیازسنجی در دهستان­ها و همچنین، بررسی‌های اقتصاد تولیدهای روستایی برای هر یک از محصول‌های گیاهی و دامی در زمینه­ های مختلف.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Role and the Place of the Economics, Social, Extension Education and the Farm Management Studies in Increasing the Effectiveness of the Biological and Technical Research Activities in Agriculture

نویسنده English

E. Shahbazi 2
2 Professor of Shahid Beheshti University
چکیده English

In recent years, the country developments in all fields have been based on a kind of attachment to biotechnological projects. This is despite the fact that the development of agriculture depends on various technical factors, on one hand, and social, economic and cultural considerations and extension, on the other hand. As a result of this situation, despite the large investments, the results were not as expected. The lack of success can be largely attributed to the lack of economic, social and cultural studies and extension training in the direction of farm management in the agricultural sector. In this article, while explaining the importance and necessity of social and economic research, as well as an overview of the background of rural social research in the country, the need to pay attention to the economic, social, cultural and farm management dimensions in increasing the effectiveness of agricultural technical and specialized research has been noted. Focusing on research in biological and biotechnological issues and in the absence of simultaneous research in economic, social and cultural fields and neglecting the principles and standards of farm management and extension trainings have brought various impairments to the country. Some suggestions of the article consists of planning and implementation of some special topics for investigation in rural social research and agricultural economics and farm management. Demographic changes and transformations and problem-finding and needs assessment research in rural areas. Economic studies of rural production for each crop and animal products in different fields.

کلیدواژه‌ها English

Agricultural effectiveness
Biological-technical research
Socio-economic research
شهبازی، اسماعیل. (1384). توسعه و ترویج روستایی. چاپ چهارم. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
شهبازی، اسماعیل و زاد، محمد. (زیرچاپ). تاریخچه دفتر امور تحقیقات اقتصاد کشاورزی. در ویرایش دوم کتاب تاریخچه و زمینه­های شکل­گیری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. تهران: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی.
معاونت پژوهش و فناوری سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. (1403). https://tahghighat.areeo.ac.ir/fa- IR/tahghighat.areeo.ac/4450/page
موسسه پژوهش­های برنامه­ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی. (1403). https://www.agri-peri.ac.ir/page-Main/Fa/0/form/pId143
موسسه توسعه و تحقیقات اقتصادی دانشگاه تهران. (1403). https://economics.ut.ac.ir/iderut
نراقی، احسان. (1379). نظر به تحقیقات اجتماعی در ایران. با همکاری عطا آیتی. تهران: انتشارات سخن.