مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی

مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی

برآورد تقاضا برای مواد غذایی تا سال 1429 : نقش جمعیت، رژیم غذایی و هدررفت تولیدهای کشاورزی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 University of Saravan
2 دانشکده تولید گیاهی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، ایران
10.22047/srjasnr.2025.218188
چکیده
تقاضای محصول‌های کشاورزی زیر تأثیر جمعیت، رژیم غذایی و مقدار هدررفت می‏باشد. در بررسی حاضر، مقدار تقاضا ناشی از تأثیر همزمان این عامل‌های برای دورۀ زمانی حال حاضر (سال 1400 خورشیدی) و سال 1429 خورشیدی بررسی شده است. در این بررسی 48 رویکرد مختلف حاصل از ترکیب سه سطح کاهش هدررفت محصولات گیاهی و دامی، چهار سبد غذایی مختلف شامل الف- وضع کنونی، ب- مطلوب وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، پ- کاهش محصول‌های دامی و برنج به صورت جایگزینی 30% از گوشت قرمز با گوشت مرغ + جایگزینی 30% از گوشت مرغ با حبوبات + جایگزینی 30% از برنج با گندم و ت- سبد غذایی گیاه ‌محور و چهار نرخ باروری مختلف شامل نرخ باروری ثابت کنونی (8/1) تغییرهای جمعیت با حد پایین (5/1)، متوسط (5/2) و بالا (3/3) در نظر گرفته شده است. برای هر یک از بازه زمانی بررسی و مقدار تقاضا برای محصول‌های گیاهی و آب آبی‌رنگ (آب آبیاری) مورد نیاز به همراه تأثیر تغییر اقلیم برای هر رویکرد محاسبه شدند. نتایج نشان دادند که مقدار تقاضا برای محصول‌های گیاهی در کشور در سال 1400 برابر 74/128 میلیون تن می‏باشد. با فرض افزایش جمعیت با نرخ باروری کنونی (8/1)، مقدار تقاضا در سال 1409 برابر 25/149 میلیون تن است که در سال 1429 به 06/166 میلیون تن خواهد رسید. برای تولید این مقدار تقاضا در شرایط فعلی به 78/128 میلیارد متر مکعب در سال1400 به 47/152 میلیارد متر مکعب در سال 1409 و در سال 1429 به 34/176 میلیارد متر مکعب آب آبیاری نیاز است. همچنین، مقدار آب تخصیصی به بخش کشاورزی برابر 86 میلیارد متر مکعب است که بیش از توان محیط زیست می‏باشد. برای داشتن محیط­زیست پایدار باید مقدار آب تخصیصی به بخش کشاورزی به 39 میلیارد متر مکعب کاهش یابد. در صورت توجه به محیط زیست، ضریب خودکفایی کشور برای تولید محصول‌های گیاهی از نظر آب در سال برابر 6/25 و در سال 1429 برابر 1/22% خواهد بود. با کاهش 25 درصدی هدررفت مقدار آب مورد نیاز برای تولید محصول‌های گیاهی و دامی مورد تقاضا در سال 1409 برابر 28/140 میلیارد متر مکعب و در سال 1429 برابر 18/162 میلیارد متر مکعب خواهد بود. بنابراین، برای تامین محصول‌های کشاورزی کافی در کشور همزمان با حفظ محیط­زیست، سیاست کلان کشور باید برای بهبود مدیریت تولید و فشرده‏سازی کشاورزی تغییرهای زیادی داشته باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Estimating Food Demand on Future )1429(: The Role of Population Size, Type of Diet and Loss/Waste of Agricultural Products

نویسندگان English

Seyedreza Amiri 1
Seyed Majid Alimagham 2
Afshin Soltani 2
1 University of Saravan
2 Faculty of Plant Production, Gorgan University of Agricultural Sciences and Natural Resources, Iran
چکیده English

The demand for food is influenced by population size, type of diet and the amount of loss/waste of Agricultural products. In the present study, the amount of demand affected simultaneously by the influencing factors for the present time period, 2030 and 2050 were examined. The study examined 48 different scenarios derived from combining three levels of loss/waste reduction (0, 25, and 50%), four different food baskets, and four different fertility rates (including the current constant (1.8), low (1.5), medium (2.5) and high (3.3) fertility rates) for each of the 2030- and 2050-time frames, and calculated the demand values for plant products and blue water footprint required for each scenario. The amount of blue water footprint required to produce the products in demand was calculated according to the current farm management conditions of agricultural production. In the calculation of blue water footprint, the effect of climate change for the time points of 2030 and 2050 was also taken into cosideration. The results showed that the current demand for plant products in the country is 128.74 million tons per year. Assuming a population increase at the current fertility rate (1.8), the demand will be 149.25 million tons in 2030 and 166.06 million tons in 2050. The amount of irrigation water required to meet the demands in is under the current conditions, 152.47 billion m3 in 2030 and 176.34 billion m3 in 2050. Currently, the amount of water allocated to the agricultural sector is 86 billion m3, which is more than the environmental capacity. To achieve a sustainable environment, the amount of water allocated to the agricultural sector must be reduced to 39 billion m3. If the environmental protection is included, the country's self-sufficiency rate in producing plant products from a water perspective will be 25.6% in 2030 and 22.1% in 2050. With a 25% reduction in loss/waste, the amount of water needed to produce the products in demand will be 140.28 billion m3 in 2030 and 162.18 billion m3 in 2050. However, the use of a plant-based diet can significantly reduce the amount of demand for agricultural products and subsequently the demand for water.

کلیدواژه‌ها English

Blue water footprint
Climate change
Plant products
Self-sufficiency
سلطانی، افشین؛ سلطانی، الیاس؛ عالیمقام، مجید؛ زند، اسکندر. (1398 الف). رژیم غذایی و نقش آن در منابع لازم برای تولیدات کشاورزی، پیوست 14 در سلطانی و همکاران. تحلیل امنیت غذایی کشور تا 1429 با مدل سازی همبست آب، زمین، غذا و محیط زیست: چشم انداز و سیاست های لازم. گزارش طرح تحقیقاتی. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی.
سلطانی، افشین؛ نه‏بندانی، علی؛ زینلی، ابراهیم؛ ترابی، بنیامین؛ زند، اسکندر؛ قاسمی، ثریا؛ الستی، امید؛ دادرسی، امیر؛ حسینی، رقیه السادات عالیمقام، مجید؛ زاهد، محبوبه؛ فیاضی، حسنا؛ کمری، حسین؛ عرب عامری، راحله؛ محمدزاده، زهرا؛ رهبان، سمانه؛ کرامت، صالح. (1398 ب). تحلیل امنیت غذایی کشور تا 1429 با مدل سازی همبست آب، زمین، غذا و محیط زیست: چشم انداز و سیاست های لازم. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی و دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گزارش طرح تحقیقاتی.
صالحی، فروزان. (1391). سبد غذایی مطلوب. انتشارات اندیشه ماندگار. 60 ص.