مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی

مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی

واکاوی و ارائه راهکارهای اصلاحی مدیریت آب‌ زیرزمینی در ایران

نوع مقاله : مقاله واکاوی

نویسندگان
1 دانشجوی دکترا آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
2 دانشگاه فردوسی مشهد
3 استاد گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران
10.22047/srjasnr.2024.449163.1093
چکیده
توسعه برداشت از آب‌های زیرزمینی پس از دستیابی به فناوری پمپاژ، موجب کاهش تراز آبخوان‌ها در بسیاری از منطقه‌های دنیا گردید. پس از آن برای درک دقیق مفهوم تجدیدپذیری آب زیرزمینی و بنابراین تعیین مقدار مناسب برداشت از این منابع، در حوزه‌های هیدرولوژی، مدیریت و حکمرانی آب‌های زیرزمینی پژوهش‌ها و بررسی‌های بسیاری انجام یافته است. شوربختانه نتایج این پژوهش‌ها و بررسی‌ها در ایران مورد توجه جدی قرار نگرفته است. در این مقاله ابتدا تجارب و یافته‌های بین‌المللی مروری اجمالی شده و سپس مدیریت آب‌ زیرزمینی در  ایران در چند دهه گذشته واکاوی شده است. در انتها نیز برخی راهکارهای اصلاحی پیشنهاد شده‌اند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Auditing and Recommending Remedial Solutions of Groundwater Management in Iran

نویسندگان English

Hashem Derakhshan 1
Kamran Davary 2
Abolfazl Mosaedi, 3
1 PhD Student of Irrigation and Drainage, Department of Water Science and Engineering, College of Agriculture, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
2 دانشگاه فردوسی مشهد
3 Water Science and Engineering Dept, Ferdowsi University of Mashhad, Mashhad, Iran
چکیده English

The development of groundwater withdrawal, after receiving the pumping technology, triggered to depletion of watertables levels in many regions of the world. After that, many researches and studies in the fields of hydrology, management and governance of groundwater, have been conducted in order to accurately understand the concept of groundwater renewability and therefore determine the appropriate amount of withdrawal from these resources. Unfortunately, in Iran serious attention has not been given to the results of these studies. In this article, firstly, international experiences and findings are briefly reviewed. Then, the management of underground water in Iran, during the last decades, has been analyzed. At the end, some remedial solutions have been suggested.

کلیدواژه‌ها English

Capture
Groundwater management
Renewabity of groundwater
The law of just distribution of water
اسدی، مراد؛ مظاهری، مهدی و عبدالمنافیف نرجس. (1400). بررسی تحلیلی شرایط موجود و تبیین وضعیت آینده بحران آب در کشور. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی (دفتر مطالعات زیربنایی – گروه آب)، شماره مسلسل: 18067، کد: 250
بی‌نام. (1403). سخنگوی صنعت آب کشور: ناچار به کاهش مصرف هستیم. شبکه خبری آب ایران. از https://www.wnn.wrm.ir/cs/NewsCrawler/559/75141
داوری, کامران؛ درخشان، هاشم. (1397). مدیریت پایای آب‏ زیرزمینی: بازخوانی تجربه کالیفرنیا؛ به ضمیمه گزارش فرآیند تدبیر آب مشهد. مشهد: انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد. از  https://www.jdmpress.com/books/ شابک: 9789643244040.
داوری، کامران؛ اسلامی، امیر؛ عمرانیان خراسانی، حمید؛ درخشان، هاشم؛ سالاریان، محمد. (1403). مدیریت آب؛ منابع و کاربردها. مشهد: انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد. از https://www.jdmpress.com/books/  شابک : 9789643245320.
درخشان، هاشم؛ داوری، کامران؛ مساعدی، ابوالفضل. (1402). مروری بر سیر بازاندیشی در تجدیدپذیری آب‌ زیرزمینی. تحقیقات منابع آب ایران. از https://www.iwrr.ir/article_176453_en.html
درخشان، هاشم. (1402). یادداشت تحلیلی: تحلیل تحول سیستم مدیریت آب بر مبنای نظریه دانینگ-کروگر. آب و توسعه پایدار. از https://jwsd.um.ac.ir/article_45055.html
رحمتی، سعید؛ سعادت، سعید؛ پورسلطانیف، مهدی رضا. (1402). اثرات بهره‌برداری آبخوان‌ها بر کیفیت منابع آب‌های زیرزمینی (مطالعه موردی: دشت نیشابور). یافته‌های نوین زمین‌شناسی کاربردی. از https://journals.basu.ac.ir/article_4812.html
رفیعی راد، احمد؛ محمدی، احمد. (1396). مکتب نوسازی متقدم و ریشه های تاریخی بحران منابع آب های زیرزمینی در ایران: بررسی تأثیر و عملکرد اصل چهار ترومن. فصلنامه علوم اجتماعی. دانشگاه علامه طباطبائی، 24(77)، 195–243.
زندپارسا، شاهرخ؛ دیداری، شهره؛ سپاسخواه، علیرضا. (1402). کاهش تدریجی مصرف آب کشاورزی گامی مؤثر در سازگاری با کمبود آب در ایران. مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی، 9(1)، 19–34.
سامانی، سعیده. (1399) ارائه الگوهای جهانی مدیریت پایدار منابع آب زیرزمینی جهت بهبود طرح احیا و تعادل بخشی در کشور. تحقیقات منابع آب ایران. از https://www.iwrr.ir/article_113127.html
فخرمحمدی، امین. (1401) تقویت مدیریت محلی آب در استان های خراسان و سمنان، پایان نامه ارشد، دانشگاه سمنان.
فرهادی، مهدی. (1392) فرهنگ یاری در آبیاری، نشریه جهاد، 3(63).
میرنظامی، سید جلال. (1402) تعادل بخشی آب زیرزمینی، از وعده تا واقعیت. اندیشکده تدبیر آب ایران. از http://iwpri.ir/home/single/815