فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی 24234757 10 2 2025 10 23 Determinants of Food Inflation in Iran تعیین‌کننده‌های تورم مواد غذایی در ایران 169 184 229146 10.22047/srjasnr.2025.503312.1121 FA زکریا فرج زاده دانشیار بخش اقتصاد کشاورزی-دانشکده کشاورزی-دانشگاه شیراز. (همکار مدعو فرهنگستان علوم ج.ا. ایران) نیلوفر پورجمالی دانش آموخته اقتصاد کشاورزی دانشگاه شیراز Journal Article 2025 01 30 Food items inflation play a crucial role among the goods consumed, largely due to their considerable impact on household spending. The objective of this research was to investigate the factors influencing food inflation from 1978 to 2021, employing the ARDL (Autoregressive Distributed Lag) approach.<strong> </strong>The findings show a 1% rise in money supply is anticipated to lead to inflation exceeding 1.2%. The corresponding figure for the real exchange rate is approximately 1%. The level of openness has a significant impact on food inflation, with a coefficient exceeding 1.3. A 1% rise in food production is expected to dampen food inflation by 0.8%, while higher oil incomes will result in increased food prices with the corresponding coefficient of more than 0.5. It should be emphasized that the associated figures for short-term decrease to below one-third. Based on the findings, it is advisable to focus on eliminating production bottlenecks and eliminating trade barriers in addition to concentrating exclusively on money supply. تورم مواد غذایی با توجه به سهم زیاد در هزینه‌کرد مصرف­کنندگان به‌ویژه مصرف­کنندگان کم‌درآمد، از اهمیت ویژه­ای برخوردارند. بررسی حاضر با هدف ارزیابی عامل‌های تعیین‌کننده تورم مواد غذایی ایران در دوره زمانی 1357 تا 1400 با بهره‌گیری ‌از روش خودتوزیع با وقفه‌های گسترده (ARDL) انجام‌شد. یافته­ها نشان‌دادند که 1% افزایش نقدینگی در بلندمدت بیش از 2/1% تورم مواد غذایی را موجب شود و این رقم برای نرخ ارز حقیقی نیز حدود 1% خواهد بود، اما از سوی دیگر، درجه بازبودن اقتصاد، تأثیر منفی بر تورم مواد غذایی دارد و مقدار مطلق ضریب آن بیشتر از 3/1 است. همچنین، انتظار می­رود که 1% افزایش در تولید مواد غذایی، تورم را بیش از 8/0% کاهش دهد، در حالی­که افزایش درآمدهای نفتی به مقدار 1%، تورم مواد غذایی را بیش از 5/0% افزایش خواهدداد. نتایج نشان دادند که در کوتاه­مدت نسبت به بلندمدت، ضریب‌های یادشده به حدود یک­سوم یا کمتر کاهش می­یابند.­ در مورد تأثیر نقدینگی، نکته دارای اهمیت، ماندگاری اثر آن تا بیش از 4 دوره است. بر اساس یافته­ها، پیشنهاد می­شود افزون بر نقدینگی بر رفع تنگنا­های تولید داخلی و تجارت خارجی نیز تمرکز شود. https://srj.asnr.ias.ac.ir/article_229146_1694b70b28edc3ffa276f37633a7067d.pdf