فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران مجله پژوهش های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی 24234757 5 1 2020 05 21 Determining the Conceptual Framework of Dust Risk Based on Evaluating Resilience (Case Study: Southwest of Iran) تعیین چارچوب مفهومی ریسک گرد و غبار برمبنای سنجش تاب ‌آوری (بررسی موردی: جنوب‌غرب کشور) 33 44 113050 10.22047/srjasnr.2020.113050 FA مهسا عبدالشاه‌نژاد دانشجوی دکتری دانشگاه تهران حسن خسروی دانشیار دانشگاه تهران علی‌اکبر نظری سامانی دانشیار دانشگاه تهران 0000-0003-0648-9743 غلام‌رضا زهتابیان استاد دانشگاه تهران امیر علم‌بیگی استادیار دانشگاه تهران Journal Article 2019 01 12 In last decade, increasing of environmental issues such as the occurrence dust storms, have caused concern among planners. To this purpose, it is important to provide a method for control and combat with it. Therefore, Risk assessment can help planners as a key and effective way of preparing programs and adopting dust management strategies. Therefore, it is necessary to identify a standard framework for finding resilient and vulnerable groups. In order to provide an appropriate framework to the dust risk assessment, first the theoretical foundations of vulnerability, adaptability and resilience was investigated, then Resilience assessment tools were prioritized. The statistical population of this research are experts and relevant specialist and for the evaluation of tools, the TOPSIS method has been used. The results of this study show that the CoBRA framework is priority to other tools based on five criteria (access to data source, quantification and qualification potential, including five basic capitals, different spatial and temporal scales and threshold. Therefore, CoBRA is the main basis for the conceptual framework of this study. Because it involves Social, human, physical and natural capitals, Also the degree of vulnerability based on adaptive capacity, sensitivity and exposure and the degree of resilience based on physical, human, financial, natural and social resources are estimated. The conceptual framework and results presented in this study could be the basis for assessing dust risk in the affected areas. افزایش مسائل محیط‌‌زیستی از جمله رخداد توفان گرد و غبار در دهه اخیر موجب نگرانی همگی از جمله برنامه‌ریزان شده است. بدین منظور ارائه روشی برای کنترل و مقابله با آن اهمیت به‌‌سزایی دارد. ارزیابی ریسک به ‌عنوان روش کلیدی و مؤثر در تهیه برنامه‌ها و اتخاذ راهبرد‎های مقابله با گرد و غبار به برنامه‌ریزان کمک می‌کند. بنابراین، شناسایی چارچوبی استاندارد برای یافتن گروه‌های تاب‌آور و آسیب‌پذیر مهم است. در این پژوهش، به منظور ارائه چارچوب متناسب با ارزیابی ریسک گرد و غبار، در ابتدا مبانی نظری آسیب‌پذیری، سازگاری و تاب‌آوری مورد بررسی قرار گرفت، سپس ابزارهای ارزیابی تاب‌آوری اولویت‌بندی شدند. جامعه آماری این پژوهش کارشناسان و متخصصان مرتبط در این زمینه‌ می‌باشند و برای ارزیابی ابزارها، از روش تاپسیس استفاده شده است. نتایج به ‌دست‌ آمده از این بررسی نشان می‌دهد که چارچوب CoBRA نسبت به سایر ابزارها براساس پنج معیار، دسترسی به داده پایه، قابلیت کمی و کیفی بودن مدل، در برگرفتن پنج سرمایه پایه، مقیاس مکانی و زمانی مختلف و حد آستانه، در اولویت است. این چارچوب می‌‌تواند مبنای اصلی برای تعیین چارچوب مفهومی قرار بگیرد، چراکه در آن سرمایه‌های اجتماعی، انسانی، فیزیکی و طبیعی مدنظر می‌باشد، همچنین میزان آسیب‌پذیری براساس ظرفیت سازگاری، حساسیت و در معرض قرار گرفتن و میزان تاب‌آوری براساس منابع فیزیکی، انسانی، مالی، طبیعی و اجتماعی برآورد شده است. چارچوب مفهومی و نتایج ارائه شده در این پژوهش می‌تواند مبنایی برای ارزیابی ریسک گردوغبار در منطقه‌های زیر‌تأثیر این پدیده باشد. https://srj.asnr.ias.ac.ir/article_113050_655eb6e2c9d89d42fabc57d6086bd4ed.pdf