ارزیابی راهبرد‌های تولید و صادرات پسته استان کرمان با بهره‌‌گیری از روش سلسله مراتبی فازی و الکتره 3

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاددانشگاه شیراز

2 کارشناس ارشد دانشگاه شیراز.

3 استادیار دانشگاه شیراز.

چکیده

ایران کشوری پیشرو در تولید و صادرات پسته است، اما با دشواری‌‌های متعددی هم‌‌چون نبود تولیدکنندگانی که از فناوری‌‌ها و روش‌های نوین در تولید محصول، بسته‌بندی و صادرات استفاده کنند، رو‌‌به‌‌رو است. هدف از این بررسی، ارزیابی راهبرد‌های تولید و صادرات پسته در استان کرمان برای بهبود توان رقابتی پسته ایران در بازار جهانی است. در ابتدا ماتریس ارزیابی عامل‌‌های خارجی و داخلی تنظیم شد. سپس، با تطبیق عامل‌‌های کلیدی داخلی و خارجی و بهره‌‌گیری از ماتریس قوت‌ها - ضعف‌ها -فرصت‌ها – تهدیدها، موقعیت و راهبردها همراه با ارزیابی ماتریس داخلی و خارجی، راهبرد‌های جانشین، به ‌‌دست آمدند. راهبرد‌های مشخص شده در مرحله دوم با استفاده از ماتریس برنامه‌‌ریزی راهبردی کمی مورد ارزیابی قرار گرفتند و براساس معیارها و به‌‌کارگیری روش‌ تاپسیس4 و الکتره 53، اولویت‌‌بندی شدند. اطلاعات مورد نیاز با تکمیل پرسشنامه از خبرگان این موضوع به‌‌ دست آمد. یافته‌‌های بررسی‌‌ها نشان داد که صنعت پسته استان کرمان از نظر عامل‌‌های داخلی و خارجی ضعیف است و راهبرد‌های کنونی توانایی بهره‌‌برداری از فرصت‌ها و دوری‌‌کردن از تهدیدهای خارجی را ندارند. مطابق با اولویت‌‌بندی نهایی، راهبرد‌های "توسعه فعالیت‌های بازاریابی به همراه برند‌‌سازی و راه‌‌اندازی فروشگاه‌‌های عرضه مستقیم محصول پسته استان در داخل و خارج از کشور"، "ترویج و به‌‌کارگیری روش‌های نوین آبیاری"، "توسعه فعالیت‌های تولید و صادرات پسته در دیگر استان‌های کشور با مشارکت مستقیم پسته‌کاران استان" و "استفاده از خاکپوش6 به‌‌ ویژه خاکپوش پلاستیکی"، برتر از دیگر گزینه‌ها شناخته شدند.

کلیدواژه‌ها

1- بی‌‌نام. 1396. وزارت جهاد کشاورزی، آمارنامه کشاورزی، برگرفته از http://www.maj.ir/Portal/Home
2- حسینی، س.ص. و آ. دوراندیش. 1386. الگوی انتقال قیمت پسته ایران در بازار جهانی. علوم کشاورزی ایران. دانشگاه تهران 145-153:(1)372.
3- دشتی، ق.، م. خداوردیزاده و ر. محمدرضایی. 1390. تحلیل مزیت نسبی و ساختار بازار صادرات جهانی پسته. اقتصاد و توسعه کشاورزی 106-99:(1)24.    
4- صادقی، ط.، ع. طالب بیدختی و ر. صداقت. 1390. تدوین استراتژی‌های تبلیغات در ارتباط با صادرات پسته‌ی استان کرمان با استفاده از روش SWOT. نشریه اقتصاد کشاورزی 142-123:(1)5.    
5- عزیزی، ج. و س. یزدانی. 1385. بررسی صادرات پستة ایران: چالش‌ها و رهیافت‌ها. تحقیقات اقتصاد کشاورزی 247-217:(3)41.    
6- کزازی، ا.، ع. امیری، و ف. رهبر یعقوبی. 1390. ارزیابی و اولویت بندی استراتژی ها با استفاده از تکنیک الکتره ۳ در محیط فازی (مطالعه موردی: شرکت تماد)‎.  مطالعات مدیریت صنعتی 79-49:(20)8.
7- گزارش اقتصادی و ترازنامه. بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، ۱۳۸۱-۱۳۸۹.
8- زارع مهرجردی، م.ر.، ف. فتحی و م. خدایی. 1394. شناسایی و تحلیل نقاط قوت و ضعف و ارائۀ راه‌بردهای توسعۀ مشارکت زنان در فرایند تولید محصول پستة شهرستان رفسنجان. پژوهش‌نامه زنان  93-110:(14)6.
9- نجفی ا.، ر. مقدسی و س.ی. زراعت کیش. 1395. بررسی عامل های موثر بر قیمت های صادراتی کشورهای عمده صادر کننده پسته با استفاده از الگوی خود رگرسیون برداری جهانی، تحقیقات اقتصاد کشاورزی 216-193:(3)8.
10.  Anonymous. 2017. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Retrived from: www.FAO.org
11. Bozdağ, C.E., C. Kahraman. and D. Ruan. 2003. Fuzzy group decision making for selection among computer integrated manufacturing systems. Comput. Indust. 51(1): 29-13.
12. Ching-Lai Hwang, K.Y. (1981). Lecture Notes in Economics and Mathematical Systems. Springer.
13. David, F. R., and F.R. David. 2019. Strategic Management: A Competitive Advantage Approach, Concepts and Cases. Pearson. London, UK.
14. Robinson, B.M. and S. Robinson. 1994. Strategic planning and program budgeting for libraries.Library trends, 42(3): 420-448.
15. Taboli, H. and M. Yadollahi. 2011. Pistachio Export Development Strategies in Kerman Province, Iran. Life Sci. J. 8(4), 304-313.