وضعیت کیفی مجله‌های علمی ایران در رشته مهندسی آب کشاورزی (آبیاری)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو شاخه آبیاری، گروه کشاورزی، فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران

2 استاد دانشگاه تهران و عضو وابسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران

3 استاد دانشگاه شیراز و عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران

4 استاد دانشگاه تهران و عضو مدعو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران

چکیده

            بررسی محتوایی مجله‌های علمی–پژوهشی در پیشرفت‌ علمی و ارزیابی پژوهشگران و مرکزهای علمی و پژوهشی کشور نقش مهمی دارد. هدف این پژوهش در فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران،  ارزیابی مجله‌های علمی رشته مهندسی آب کشاورزی (آبیاری) است. دراین راستا، ده شاخص برای ارزیابی شکلی– ساختاری و ده شاخص برای ارزیابی کیفی مقاله‌ها در نظر گرفته شد و با این معیارها 23 مجله که در سال 1393  منتشر شده بودند ارزیابی شدند . پس از آن با روش آماری "توزیع نرمال"، مجله ها به پنج گروه از "بسیار خوب" تا "بسیار ضعیف" رتبه‌بندی شدند. نتایج این بررسی نشان داد 4/30% مجله‌های شاخه آبیاری در رتبه خوب، 1/39‌% در رتبه متوسط، 7/21% در رتبه ضعیف و 7/8‌% در رتبه بسیار ضعیف قراردارند. از نظر پنج شاخص مهم کیفی: ارزش کاربردی مجله، ضرورت انتشار مجله، بدیع بودن مقاله، به روز بودن مقاله و ارزش کاربردی مقاله ، نتیجه بررسی‌‌ها نشان داد که ارزش کاربردی پنج مجله (7/%21 مجله‌ها)  بیشتر از حد مورد نظر (بیشتر از 4) است ولی امتیاز مجله های دانش آب و خاک، سامانه‌های سطوح آبگیر و Journal of Applied Hydrology (%13‌ مجله‌ها) بسیار کمتر از بقیه است. از نظر ضرورت انتشار مجله، دَه مجله (5/%43 مجله ها)، از نظر به‌‌روز بودن موضوع مقاله، هشت مجله (8/%34 مجله‌ها)، از نظر بدیع بودن موضوع مقاله، چهار مجله (4/%17 مجله‌ها) و از نظر شاخص ارزش علمی – کاربردی مقاله، 3 مجله (%13‌ مجله‌ها) برتر بودند. سرانجام توصیه می‌شود که به کیفیت مقاله‌ها اهمیت بیشتری داده شود، از انتشار مجله‌های بسیار ضعیف خودداری شود و به نقش انجمن‌های علمی در انتشار مجله‌ها توجه بیشتری شود.  

کلیدواژه‌ها

1- ارشاد، ج.، س.م. اشکان، ک. ایزدپناه، ض. بنی‌هاشمی، ع. شریفی تهرانی، س. محرمی‌پور و ق. نوری-قنبلانی. 1397. ارزیابی کیفی مجله های علمی ایران در رشته گیاه پزشکی. مجله پژوهش‌های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی 50-43:(1)3.
2- بی نام . 1394 . فهرست عنوان های مجله های گروه علوم کشاورزی مصوب وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سال 1393 . برگرفته از http://journals.msrt.ir
3- خوشخوی، م.، م. عزیزی، ک. وحدتی، و. گریگوریان، م. مبلی و ع. تفضلی. 1397. ارزیابی کیفی مجله های علوم باغبانی در ایران. مجله پژوهش‌های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی 102- 97:(1)3.
 4- سفید بخت، ن.، ع، نیکخواه، ر. واعظ ترشیزی، م.ج. ضمیری، م. زاغری و م. مرادی شهر بابک. 1398. ارزیابی کیفی مجله‌های علمی ایران در رشته علوم دامی. مجله پژوهش‌های راهبردی درعلوم‌کشاورزی و منابع طبیعی 48-41:(1)4.
5- شریفی تهرانی، ع. 1395. بررسی کیفی مجله‌های علمی کشاورزی و منابع طبیعی ایران. مجله پژوهش‌های راهبردی در علوم کشاورزی و منابع طبیعی  189-198:(2)2.
 6- شریفی تهرانی، ع. 1395. گرازش پایانی طرح پژوهشی "بررسی و ارزیابی کیفی مجلات علمی کشاورزی و منابع طبیعی" گروه علوم کشاورزی فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران 95 صفحه.
7- یزدی صمدی، ب.، ح. امیری نوغانی و س.ع. پیغمبری. 1386. آمار و احتمالات کاربردی . موسسه انتشارات دانشگاه تهران. شماره 756.2827 صفحه. 
8. Anonymous. 2019. Evaluating scientific journals: The Guideline Project. Google Site.
   9. Masic, I., Begic, E. 2016. Evaluation of scientific journal validity, its articles and their authors. In: Mantal et al. (Eds.). Unifying the Application and Foundation of Biomedical and Health Information.  pp. 9-14.