بررسی وضعیت گزیده‌ای از گلخانه‌ها‌‌ در ایران 1- واکاوی توصیفی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو پیوسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و استاد دانشگاه شیراز

2 عضو مدعو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و استاد دانشگاه صنعتی اصفهان

3 عضو مدعو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و استاد دانشگاه فردوسی مشهد

4 عضو مدعو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و استاد دانشگاه تهران

5 عضو مدعو فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و استاد دانشگاه تبریز

6 عضو وابسته فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران و استاد دانشگاه شیراز

چکیده

در  پژوهش حاضر، تنگناها و مشکل‌های گلخانه‌ها و تولیدهای گلخانه‌ای در شش استان ایران ارزیابی شدند. این مطالعه از نوع کاربردی بود و برای گردآوری اطلاعات و داده‌‌ها از پرسشنامه بهره‌‌گیری شد. در این پرسشنامه موقعیت محلی گلخانه، مشخصات فنی گلخانه، آب، خاک، کود شیمیایی‌‌، سیستم کشت بدون خاک، نوع کشت‌‌، آفت‌ها‌‌ و بیماری‌‌ها، بازاررسانی و هزینه‌‌ها مشخص شدند. برای واکاوی داده‌‌های حاصل از پژوهش توصیفی، از واکاوی یک متغیره یعنی جدول توزیع فراوانی بهره‌‌گیری شد. گستره جغرافیایی پژوهش شامل گلخانه‌‌داران شش استان تهران‌‌، اصفهان‌‌، کرمان‌‌، مرکزی‌‌، البرز و فارس بود که بر اساس آمارنامه‌‌های وزارت جهاد کشاورزی، بیشترین سطح کشت گلخانه‌‌ای را داشتند. نتایج این پژوهش نشان داد که بیشترین فراوانی سن مالکان و مدیران گلخانه متعلق به رده سنی 31 تا 40 سال بود. مالکان 5/64% و مدیران 7/62% مدرک تحصیلی غیر مرتبط با تولیدهای گلخانه‌‌ای داشتند. از نظر نوع کشت 6/53‌‌% از کشت گلخانه‌‌ها خاکی، 3/37‌‌% آبکشت و 1/9‌‌% آن‌ها هر دو نوع کشت را داشتند. بیشترین فراوانی پوشش گلخانه از نوع پلی‌‌اتیلن با فراوانی 7/42‌% بود. کنترل دما تنها در 2/38% از گلخانه‌‌ها به صورت اتوماتیک انجام شد. منبع تأمین آب 5/74‌‌% گلخانه‌‌ها چاه و سیستم آبیاری 1/79‌‌% گلخانه‌‌ها قطره‌‌ای بود. از نظر نوع محصول3/37% خیار، 6/25‌% گل بریدنی، 2/18%  توت فرنگی، 1/9‌% گوجه‌‌فرنگی و در بقیه، سایر سبزی‌‌ها و گیاهان زینتی کشت می‌‌شدند. ویژگی‌‌های دیگری نیز بررسی شدند و در پایان پیشنهادهایی برای بهبود وضعیت موجود گلخانه‌‌ها، ارایه شده است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Investigation on Status of Selected Greenhouses in Iran (1. Descriptive Analysis)

نویسندگان [English]

  • .M Khosh-Khui 1
  • M. Mobli 2
  • M. Azizi 3
  • K. Vahdati 4
  • V. Grigorian 5
  • E. Tafazoli 6

1 Fellow of I.R. Academy of Sciences and Professor of Shiraz University

2 Invited Scholar of I.R. Academy of Sciences, Professor Isfahan University of Technology

3 Invited Scholars of I.R. Academy of Sciences and Professor ofFerdowsi University of Mashhad

4 Invited Scholars of I.R. Academy of Sciences and Professor of Tehran University

5 Invited Scholars of I.R. Academy of Sciences and Professor of Tabriz University

6 Associated Member of I.R. Academy of Sciences and Professor of Shiraz University

چکیده [English]

            In this research, the status of greenhouses and their productions in Iran were investigated. This was an applied research and questionnaire was used for to obtain the data. Data were collected for locations, technological conditions, water, soil, soilless culture, type of planting, pests and diseases, marketing, production costs and others. Monovariate statistic was used for descriptive analysis. Data were obtained from selected greenhouses of six provinces of Tehran, Isfahan, Kerman, Markazi, Alborz and Fars, which had the largest areas under greenhouse cultivation. Results showed that the highest frequencies of the ages of greenhouse owners and managers were between 31 to 40 years. Educational fields of 64.5% of greenhouse owners and 62.7% of managers were unrelated to greenhouse operation. Type of culture media in greenhouses were 53.6% soil, 37.3% hydroponics and 9.1% had both types of culture media. Greenhouse coverings of 42.7% of studied greenhouses were polyethylene. Only 38.2% of greenhouses automatically controlled the temperature. Water sources of 74.5% of greenhouses were supplied from the wells and drip irrigation was used in 79.1% of greenhouses. The main cultivated crops were cucumbers (37.3%), cut flowers (25.6%), strawberries (18.2%), and tomatoes (9.1%). Other vegetables and ornamental plants comprised about  10%. Other characteristics were evaluated and suggestions were proposed for improvement of greenhouse operations.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Greenhouse productions
  • Greenhouse managment
  • Greenhouse types
  • Greenhouse water supply
  • Planting systems