آینده، زیست‌فناوری و ایمنی زیستی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد دانشگاه تهران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه گیلان

چکیده

با توجه به چالش‌‌های جدی پیش روی بشر که ناشی از نیروهای مؤثر بر جهان آینده (جمعیت، نیازهای انسانی، جهانی شدن و تغییر اقلیم) است، برنامه‌‌ریزی در تمامی عرصه‌‌ها برای آینده بر عهده همه مسئولان است. شاید مهمترین دستاورد بشر برای رویارویی با تصویر اجتناب‌‌ناپذیر آینده، دانش روزافزون و فناوری او است که از طبیعت الهام می‌گیرد و پنجمین نیروی مؤثر بر جهان آینده محسوب می‌شود. اما پرسش این‌‌جاست که این پتانسیل تا کجا امنیت را به همراه دارد و از کجا آن را به خطر می‌‌اندازد؟ رویکرد مناسب و عقلانی کدام است، محافظه‌‌کارانه یا پذیرشی؟ به‌‌کارگیری صحیح و کارآمد زیست‌‌فناوری، برای بررسی آینده‌‌های ممکن ضروری است، زیرا، به طور یقین در آینده نزدیک، تحول شگرفی در عرصه‌‌های مهم مربوط به زندگی بشر از حوزه کشاورزی تا درمانی در سطح ملی و بین‌‌المللی ایجاد خواهد کرد و بنابراین اخلاق و ایمنیِ زیستی در آن زمان الزامی است. در جهان مسطح آینده که انسان و ماشین ادغام شده و مرز، جدایی ندارد قانون‌‌های جهانیِ یکپارچه‌‌ای بر جامعه انسانی در حوزه فناوری حاکم خواهد بود. در این‌‌صورت آیا هنوز هم باید شاهد بحث و مجادله بی‌‌ارزش بر سر تراریخت سازی بود؟ آیا هنوز هم باید دچار علم در لحظه بود و با نوآوری مبارزه کرد؟ درآینده، نوادگان انسان برنامه‌‌ریزی کنونی را برای آب، خاک و زیست چگونه تفسیر خواهند کرد؟ این مقاله به بررسی جایگاه اخلاق و ایمنی زیستی در آینده‌‌های ممکن می‌‌پردازد.

کلیدواژه‌ها

1. امیدی، م. و م. پارسا. 1389. ملاحظات اخلاقی در پژوهشهای ژنتیک، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی، صفحه‌‌های 483 تا 505. 2. امیدی، م. و ن. زرین پنچه. 1391. جهان در 2050، مهرویستا، 546 صفحه. 3. وهاب‌‌زاده، ع. 1376. تنوع حیات، موزه آثار طبیعی و حیات وحش ایران، صفحه‌‌های 41 تا 211. 4. مظاهری اسدی، م. و ج. خانی جزنی. 1387. اخلاق و ایمنی در فناوری زیستی نوین، فصلنامه اخلاق در علوم فناوری، جلد 4. 5. ناخدا، ب. و م. زین العابدینی. 1391. زیست فناوری برای توسعه پایدار، مجله ایمنی زیستی، 136-125:‌‌2. 6. Muttuscka, B. and G. Straube. 2002. Principles of the ethical practice of public health (also known as the code of ethics for public health). Amer. Reproduc. Sci. pp. 60-61, 15-29.

دوره 3، شماره 1
بهار و تابستان 1397
صفحه 51-62